Veliki Školski čas u Kragujevcu: U znak sjećanja na streljanje čete đaka 610 Dijeljenje

od prnjavorski 0

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić prisustvovao je danas molebanu u Šumaricama, koji je, kod spomenika streljanim đacima i profesorima u Drugom svjetskom ratu, služio vladika šumadijski Jovan sa sveštenstvom, i položio je vijenac u spomen parku u Kragujevcu na obilježevanju Dana sjećanja na žrtve u Drugom svjetskom ratu.

Vijence ispred spomenika „Peto 3“ u Šumaricama, gdje su njemački nacisti 21.oktobra 1941.streljali 2.792 civila, položili su predstavnici Vlade Srbije, njemački ambasador Aksel Ditman, ambasador Austrije Johanes Ajgner, Rusije Aleksandar Čepurin…

Obilježavanju u Šumaricama prisustvovali su pored Vučića, premijerka Srbije Ana Brnabić, ministri Slavica Ðukić-Dejanović, Vanja Udovičić, Zoran Ðorđević, kao i predstavnici grada Kragujevca.

Kragujevac i Srbija svake godine svijetu, Danom sjećanja na srpske žrtve u Drugom svjetskom ratu, šalje poruku da se nikada i nigde ne ponovi takav zločin kada su njemački okupatori u jednom danu streljali više hiljada civila.

Taj događaj predstavlja jedan od najvećih zločina njemačke vojske u Drugom svjetskom ratu, i jedan je od najtragičnijih koji se dogodio na tlu Srbije u tom ratu.

Na suđenju u Nirnbergu prihvaćeno je da je u Kragujevcu streljano oko 7.000 civila, dok savremena istraživanja govore je da je ubijeno 2.792 građanina jer za toliko osoba raspolažu ličnim podacima – ko su, gdje su i kada rođeni, čime su se bavili. Među streljanima je bilo 270 djece, od kojih je najmlađe imalo 11 godina.

Njemački okupator streljao je civile u Kragujevcu u znak odmazde, a povod su bili njemački gubici u borbama 1. oktobra na putu Kragujevac-Gornji Milanovac, u kojem su Njemci imali 10 mrtvih i 26 ranjenih vojnika.

Tim streljanjem dosljedno je primenjena naredba tadašnjeg generala Franca Bema od 10. oktobra 1941. godine, kojom se propisuje streljanje 100 Srba za jednog ubijenog Nemca i 50 Srba za ranjenog.

Reditelj Marko Misirača rekao je novinarima da mu je čast i obaveza što je ove godine radio tekst za veliki Školski čas, kome prisustvuju predstavnici državnog vrha.

Kako je kazao ove godine je tekst pisao Mirko Denić, nagrađeni književnik, a njegovo delo „Igra brojeva” daje jedan ironičan otklon celoj priči koliko je to moguće.

“To je priča o ljudima koji se pretvaraju u brojeve i samim tim to dobija na jednom apsurdu. Mirko je dozvolio sebi, na šta kao autor ima pravo, da na kragujevačku tragediju nasloni i tragediju Jasenovca. Mi smo sastavili jednu vrlo interesantnu priču u kojoj učestvuje kompletan ansambl iz kragujevačkog pozorišta i gosti iz Beograda”, istakao je Misirača.

Glavna ideja Denića, kaže, je zapravo postojanje jednog broja sa velikim „B”, kojem se tada klanjalo i likovi se pitaju koji je to broj i kom smo broju prinošeni na žrtvenik.

Pojasnio je da se autor bavio pretvaranjem ljudi u brojeve i monete za potkusurivanje.

Kao reditelju mu je najteže bilo da izbegne „patos”, te da drugim sredstvima postigne priču o tragediji, istakao je on.

„Mi već znamo gde se nalazimo, znamo kontekst, ne smemo ni kao glumci ni kao reditelj da jurimo patos, nego da sa nekom vrstom otklona, ironije, čak i crnog humora, to prikažemo, pri čemu će to mnogo biti strašnije u konačnoj završnici”, naglasio je Misirača.

Desanka Maksimović nakon što je čula detalje masakra napisala je “Krvavu bajku”.

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka

na brdovitom Balkanu,

umrla je mučeničkom smrću

četa đaka

u jednom danu.

 

Iste su godine

svi bili rođeni,

isto su im tekli školski dani,

na iste svečanosti

zajedno su vođeni,

od istih bolesti svi pelcovani

i svi umrli u istom danu.

 

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka

na brdovitom Balkanu

umrla je junačkom smrću

četa đaka

u istom danu.

 

A pedeset i pet minuta

pre smrtnog trena

sedela je u đačkoj klupi

četa malena

i iste zadatke teške

rešavala: koliko može

putnik ako ide peške…

i tako redom.

 

Misli su im bile pune

i po sveskama u školskoj torbi

besmislenih ležalo je bezbroj

petica i dvojki.

 

Pregršt istih snova

i istih tajni

rodoljubivih i ljubavnih

stiskali su u dnu džepova.

I činilo se svakom

da će dugo

da će vrlo dugo

trčati ispod svoda plava

dok sve zadatke na svetu

ne posvršava.

 

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka

na brdovitom Balkanu

umrla je junačkom smrću

četa đaka

u istom danu.

 

Dečaka redovi celi

uzeli se za ruke

i sa školskog zadnjeg časa

na streljanje pošli mirno

kao da smrt nije ništa.

 

Drugova redovi celi

istog časa se uzneli

do večnog boravišta.

Komentariši

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>